سیکاس


گیاه سیکاس
سیکاس

سیکاس

نامی که به این گیاه اختصاص یافته درخت سیکاس میباشد درحالی که سیکاس گیاه کوچکی است که در گلدان و گلخانه پرورش مییابد و اطلاق نام درخت به آن صحیح نمیباشد ولی در بعضی موارد ارتفاع بعضی از گونه های آن به بلندی چند متر میرسد.
مشخصات گیاه سیکاس : این گیاه از خانواده سیکاداسه، از جنس سیکاس و در نواحی استوایی و نیمه استوایی میباشد.در برخی از گونه های آن ارتفاعش به 10 تا 15 متر میرسد یا در  برخی دیگر تنه خیلی کوتاهی دارند.این درخت در جنوب ژاپن ، در جزیره ماداگاسکار، اندونزی ، هندوستان ، سریلانکا و استرالیا وجود دارد.سیکاس در نظر اول شبیه به درختان خانواده نخل ها به نظر میرسد و در قدیم آن را از خانواده نخل ها میدانستند ولی حقیقت این است که سیکاس گیاه خاصی است و در دنیا کمتر خانواده هایی از گیاهان با آن  شباهت دارند.
تنه این درخت از بقایای دمبرگها تشکیل شده ، سنگین و به مقدار کمی خشبی است و قسمت نزدیک به سطح زمین آن بسیار محکم است.در داخل تنه یا مغز آن مایع چسبنده و لزجی وجود دارد که ماده غذایی خوبی را تشکیل میدهد.
در روی تنه اصلی گاهی انشعاباتی بخصوص در درخت نر بوجود می آیند.
سیکاس درختی دو پایه است (پایه نر و پایه ماده) و پایه نر آن دارای کیسه محتوی گرده گل و پایه ماده دارای تخمدان است.
طول برگهای سیکاس ممکن است به دو متر برسد و رنگ آن سبز تیره میباشد.عرض برگها نسبت به گونه سیکاس فرق میکند بعضی گونه ها دارای پهنه برگ کم عرض و برخی دیگر دارای پهنه عریضتری است و گونه های دیگر دارای برگهای نوک تیز یا نیزه ای میباشند.برگهای دایمی پس از 3 تا 5 سال زرد شده و می افتند که باید آنها را قطع کرد تا باعث رویش برگهای جدید شود.
دانه :
اندازه دانه ها از گردو بزرگتر نیست ولی در گونه ماداگاسکار که به صورت وحشی میروید به اندازه تخم غاز میرسند.اگربیش از یکسال از رسیدن دانه ها نگذشته باشد به آسانی میرویند.در آغاز رویش دانه ها پوسته شکافته میشود و ریشه خارج شده و به طرف زمین متوجه میشود ولی لپه ها در داخل دانه می مانند و از مواد غذایی موجود در دانه تغذیه میکنند و این عمل سبب رشد گیاهک شده و به زودی اولین برگ ظاهر میشود.
طرز تکثیر و تولید مثل :
1 – تکثیر و تولید مثل این گیاه بویسله بذور رسیده آن میسر است.
2 – اگر قسمت انتهایی تنه را قطع کرده و بعنوان قلمه در زمین قرار دهیم حتی اگر چند ماهی از قطع آن گذشته باشد شروع به تولید ریشه مینماید.
3 – اگر جوانه های اطراف تنه سیکاس را قطع کرده و در خاک قرار دهیم سبز شده و ریشه دار میشوند.
آب و خاک :
درخت سیکاس آب و هوای استوایی و نیمه استوایی را دوست دارد و رویش آن در مناطق معتدل با زمستان های سرد باید در محل های نسبتا گرم و گلخانه ای انجام شود.این گیاه در تابستان به آب زیاد و منظم احتیاج دارد مشروط به آنکه آب اضافی از زیر گلدان خارج شود تا برگها زرد نشود.
این گیاه به خاک قوی که در عمق زیاد نرم باشد احتیاج دارد و بهترین خاک از ماسه و رس و خاکبرگ است.
4- موارد استفاده : این گیاه دارای خاصیت سمی میباشد ولی در برخی از کشور ها بومیان با مطلع بودن از خاصیت سمی گیاه ، استفاده های متعددی از قسمت های مختلف گیاه میکردند
بعنوان تزیین دسته گل و تاج گل استفاده میشود ، کاربرد دیگر این گیاه در مناطقی که دارای رطوبت بالا و آب و هوای گرم میباشند مانند مناطق شمال کشورمیتوان از سیکاس به عنوان درختچه زینتی در طراحی منظراستفاده کرد.